Page 119 - Demo

117Jet%u00ebgjat%u00ebsis%u00eb pes%u00ebshekullore t%u00eb Perandoris%u00eb Romake, po i vinte fundi si nga faktor%u00eb t%u00eb brendsh%u00ebm, ashtu edhe t%u00eb jasht%u00ebm. Dyndjet barbare, gjithnj%u00eb e m%u00eb agresive e vun%u00eb shpesh n%u00eb prov%u00eb t%u00eb v%u00ebshtir%u00eb rezistenc%u00ebn e k%u00ebsaj perandorie. N%u00eb k%u00ebto koh%u00eb t%u00eb v%u00ebshtira ndryshimesh, brenda bot%u00ebs romake, n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb ilegale, po rritej dita-dit%u00ebs nj%u00eb komunitet fetar i ri, njohur si i krishter%u00eb. Arti i zhvilluar nga ky komunitet (mes viteve 260- 525 e.r.) do t%u00eb njihej si art paleokristian.Format e para t%u00eb artit paleokristianPara se feja e krishter%u00eb t%u00eb b%u00ebhej feja zyrtare e perandoris%u00eb, komuniteti i krishter%u00eb, gjithnj%u00eb n%u00eb rritje, po b%u00ebhej nj%u00eb faktor i r%u00ebnd%u00ebsish%u00ebm n%u00eb Rom%u00ebn perandorake. Format e para t%u00eb artit t%u00eb zhvilluar prej tyre nuk dihen m%u00eb sakt%u00ebsi. Pikturat e katakombeve (varret e n%u00ebndheshme t%u00eb romak%u00ebve) jan%u00eb t%u00eb ndara n%u00eb skema arkitektonike t%u00eb ngjashme me stilin e Pompeit. Gjuha e shprehur aty %u00ebsht%u00eb e kodifikuar dhe simbolike, sipas konceptit t%u00eb fes%u00eb s%u00eb re. Arkitektura Arkitektura paleokristiane filloi t%u00eb zhvillohej vet%u00ebm pas njohjes zyrtare t%u00eb fes%u00eb s%u00eb krishter%u00eb nga perandori Kostandin. Koh%u00ebt k%u00ebrkonin nd%u00ebrtesa arkitektonike t%u00eb reja p%u00ebr kultin e ri. N%u00eb pak vite nj%u00eb num%u00ebr i madh kishash nisi t%u00eb ngrihej n%u00eb qytetet kryesore t%u00eb perandoris%u00eb. K%u00ebta tempuj t%u00eb rinj, t%u00eb njohur si %u201cBazilika paleokristiane%u201d, ishin strukturat baz%u00eb t%u00eb arkitektur%u00ebs s%u00eb re perandorake. Bazilikat e para t%u00eb krishtera dallojn%u00eb n%u00eb Fig. 1. %u201cJezusi duke sh%u00ebruar gruan e verb%u00ebr%u201d, katakombet romake, 300-350 e.r.Fig. 2. Katakombe me skena nga jeta e Jonas, Moisiut dhe Noas, 200-250 e.r.Fig. 3. %u201cZoti si Bari%u201d, Katakombi i Prishil%u00ebs, 250-300 e.r.Fig. 4. Kostandini i Madh Fig. 5. Kisha e Sh%u00ebn Kostanc%u00ebs, pamje nga jasht%u00eb ARTI PALEOKRISTIAN10